Inhoud deze eMailing:
DOSgg Services:
|
DOSgg eMailing 2007-16: met oliebollen en vuurwerk naar 2008
|
Waarom oliebollen? |
|
Bij oudjaar horen oliebollen. De echte Hollandse
oliebollen. Vorig jaar waren mijn vrouw en ik tussen kerst en oud en nieuw enkele
dagen bij Berlijn. We wilden het gezin op echte Berliner bollen tracteren die we
op 31 december bij de Bäckerei in het dorp konden kopen. Nou ja, we hadden die eigenlijk vooraf moeten bestellen, maar
een andere klant wilde er wel enkele voor ons afstaan. Lang leve één Europa.
Het werd een fiasco, alléén echte Hollandse oliebollen bleken te smaken. En
daarvoor geven we je hieronder maar liefst drie recepten.
Er zijn drie mogelijke theorieën voor het ontstaan van de oliebol. De eerste
gaat ervan uit dat deze door de Bataven en de Friezen als eerste gemaakt is. Zij
offerden tussen 26 december en 6 januari voedsel van vette deegwaren aan de
Germaanse godin Perchta, zodat het zwaard van deze godin zou uitglijden op hun
buiken als zij deze voor straf zou proberen open te snijden.
Het tweede verhaal dat de ronde doet heeft te maken met de vastenperiode. In
de middeleeuwen vastten de mensen tussen Sint-Maarten (11 november) en Kerstmis.
Dit om de voorraad voedsel te sparen die ze voor de winter hadden aangelegd. Als
deze periode van vasten afgelopen was, werd er gefeest, gedronken en gegeten.
Oliekoeken waren een belangrijk onderdeel van dit feest. Ze werden gemaakt van
houdbare ingrediënten, waren rijk aan vet en calorieën en daardoor een goede
brandstof tegen de winterkou.
Heel misschien bestaat er ook een verband tussen het eten van oliebollen nu en
het laatmiddeleeuwse gebruik om de armen rond oud en nieuw een plat wafeltje of
oliekoek te geven.
|
____ |
|
Echte oud-Hollandse oliebollen |
|
In een kookboek uit 1667, ‘de Verstandige Kock’, staat het eerste recept voor een
oliebol beschreven. Dit kun je eigenlijk meer een oliekoek noemen, want hij was
toen nog plat. Verder, qua ingrediënten en zo, is het duidelijk een voorganger
van wat wij tegenwoordig een oliebol noemen.
Hieronder het
recept:
En hieronder de
'vertaling':
![](eMailing-2007-16_bestanden/~oliebol_facs.jpg)
Om oliekoecken te backen Neemt tot 2 pont tarwemeel, 2 pont
lange rosijnen (als die schoongewassen zijn, laetse in lauw water wat staen
zwellen), een kop van de beste appelen (schilt die en snijtse in heel kleyne
stucxkens, de klockhuysen wel uytgedaen), een vierendeel of anderhalf gepelde
amandelen, een loot caneel, een vierendeel loots witte gember, een weynigh
nagelen (dit wel ondereengestoten), een half kommeken gesmolten boter, een groote
lepel gist en niet wel een pintje lauwe soetemelck, want het moet heel dick
beslagen zijn, dat het beslagh noch tay om de lepel blijft. En dan alle het
andere daerin geroert en soo laten rijsen. Neemt daertoe een mengelen van de
beste raepolie, doet daerin een korst broot, een halve appel. Settet op het vuur
en laet het uytbranden. Keert het broot en appel altemet om tot het zwart en hart
wort. Giet er dan een schootjen schoon water in en laet het dan in de lucht kout
worden, en daernaer weder op 't vuur geset, als ghy die wilt
gebruyken.
|
____ |
|
Oma's oliebollen |
|
Het best smaken natuurlijk de oliebollen van vroeger, van je grootmoeder. Die kun
je ook zelf maken, maar zorg dan dat je er op tijd aan begint. Hieronder het
recept.
Recept voor de ouderwetse oma-oliebollen!
Voor het
beslag: |
Voor het
garnituur: |
Voor de afwerking:
|
1 kg
bloem
1 liter lauwe melk
80 gram gist
80 gram (zachte) boter
50 gram witte basterdsuiker
20 gram citroensap
10 gram zout
3 eieren |
75 gram krenten
100 gram rozijnen
100 gram bigarreaux
(gekonfijt fruit) in stukjes
200 gram appels (goudreinetten)
|
1 bus poedersuiker
|
Voor het frituren:
|
zonnebloemolie
|
Bereiding:
- Laat eerst de krenten en de rozijnen een paar uur wellen in wat lauwwarm
water
- Snijd de appelen in kleine blokjes van ongeveer 3 tot 4 cm
- Laat in de tussentijd de krenten en rozijnen even in een zeef
uitlekken
- Voeg nu de krenten, rozijnen en appelstukjes samen
- Los de gist op in de lauwe melk
- Doe de bloem in een zeer ruime kom (emmertje) en maak een kuiltje in het
midden
- Voeg de boter en suiker toe in dat kuiltje en meng langzaam draaiend de
melk door de bloem totdat een mooie gladde massa ontstaat
- Voeg het citroensap en garnituur toe
- Roer het geheel even door elkaar en voeg als laatste het zout toe
- Meng nogmaals even goed door om het zout door het deeg te verdelen
- Laat het geheel nu ca. 30 minuten op een temperatuur van ca. 30 graden
rijzen.
Tip van oma!
Let erop dat de kom groot genoeg is, anders rijst het deeg letterlijk de pan
uit! Oma gebruikte dan ook een emmertje en dekte dat af met een schone theedoek
en liet het geheel achter de kachel rijzen. Na ongeveer 30 minuten sloeg zij
het deeg neer en liet het nogmaals omhoog komen. Daarna werd het geheel nog
eens goed doorgeroerd en kon het afbakken beginnen in olie van ongeveer 175
graden. Oma gebruikte dan een natgemaakte juslepel (kan ook heel goed met een
ijsbollenschep die even nat gemaakt wordt).
- Bak steeds zoveel bollen dat ze nog ruim in de pan zweven
- Laat de oliebollen even uitlekken op een voorverwarmde schaal met wat
poedersuiker
- Controleer liefst af en toe of de bollen van binnen gaar zijn (zo niet, dan
is de olie te heet of zijn de bollen te groot).
|
____ |
|
![](eMailing-2007-16_bestanden/animatie7.gif)
![](eMailing-2007-16_bestanden/animatie1.gif)
![](eMailing-2007-16_bestanden/animatie4.gif) |
|
Pas op met vuurwerk |
|
Schitterend om naar te kijken, al dat vuurwerk rond het nieuwe jaar. Sommigen
klinkt het soms oordovende geluid als muziek in de oren.
Maar elk jaar gebeuren er ook weer ongelukjes en ongelukken mee. Pas op met
vuurwerk! Als je je ogen kwijt raakt, dan heeft de DOSgg voor SoftwareBus
abonnees nog steeds de BlindenBus. Je moet dan wel een 'braille-regel' hebben en
met je vingers kunnen aftasten. Maar als je je vingers kwijt raakt, dan hebben we
niets voor je. Om van erger nog maar te zwijgen.
Enne ... denk ook aan de oren van andere aardbewoners. Niet ieder mens of dier
is blij met de (onverwachte) harde knallen.
Hieronder een aantal tips om ongelukken te voorkomen:![](eMailing-2007-16_bestanden/animatie2.gif)
- Maak zelf NOOIT vuurwerk
- Vuurwerk is geen kinderwerk
- Richt NOOIT vuurwerk op andere mensen (en dieren)
- Doe niet stoer met vuurwerk
- Stop geen vuurwerk ik een fles
- Let op je kleding (nylon is bijvoorbeeld zeer brandbaar)
- Blijf op een veilige afstand van het vuurwerk
- Let op de windrichting
- Kapot vuurwerk NOOIT opnieuw afsteken
- De meeste ongelukken gebeuren op 1 januari; laat oud vuurwerk liggen!
Ging het toch fout?
- Vat iemand vlam? Ga niet rennen, rol over de grond om de vlammen te
doven
- Is er een deken in de buurt, gebruik die dan om iemand in te rollen
- Gebruik geen brandzalf, maar koel met lauw, stromend water (minimaal 1
kwartier)
- Bel een ambulance of ga naar de huisarts (neem eventueel afgerukte vingers
etc. mee)
|
____ |
|